સાબિત કરો કે વિકલ સમીકરણ $x \frac{dy}{dx} - y + \sin \left(\frac{y}{x}\right) = 0$ એ સમપરિમાણીય વિકલ સમીકરણ છે અને તેનો ઉકેલ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $x \frac{dy}{dx} - y + \sin \left(\frac{y}{x}\right) = 0$
$\Rightarrow x \frac{dy}{dx} = y - x \sin \left(\frac{y}{x}\right)$
$\Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{y - x \sin \left(\frac{y}{x}\right)}{x} \quad \dots (1)$
ધારો કે $F(x, y) = \frac{y - x \sin \left(\frac{y}{x}\right)}{x}$.
$\therefore F(\lambda x, \lambda y) = \frac{\lambda y - \lambda x \sin \left(\frac{\lambda y}{\lambda x}\right)}{\lambda x} = \frac{y - x \sin \left(\frac{y}{x}\right)}{x} = \lambda^0 F(x, y)$.
તેથી,આપેલ વિકલ સમીકરણ સમપરિમાણીય છે.
ઉકેલવા માટે,$y = vx$ આદેશ લેતા,જેથી $\frac{dy}{dx} = v + x \frac{dv}{dx}$ મળે.
આ કિંમતો સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$v + x \frac{dv}{dx} = \frac{vx - x \sin v}{x} = v - \sin v$
$\Rightarrow x \frac{dv}{dx} = -\sin v$
$\Rightarrow -\csc v \, dv = \frac{dx}{x}$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int -\csc v \, dv = \int \frac{dx}{x}$
$\Rightarrow \ln |\csc v + \cot v| = \ln |x| + C$
$\Rightarrow \ln \left| \frac{1 + \cos v}{\sin v} \right| = \ln |x| + C$
$1 + \cos v = 2 \cos^2 \left(\frac{v}{2}\right)$ અને $\sin v = 2 \sin \left(\frac{v}{2}\right) \cos \left(\frac{v}{2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\ln \left| \cot \left(\frac{v}{2}\right) \right| = \ln |x| + C$
$\Rightarrow \cot \left(\frac{y}{2x}\right) = Cx$
આમ,માંગેલ ઉકેલ $\cot \left(\frac{y}{2x}\right) = Cx$ છે.

Explore More

Similar Questions

વિકલ સમીકરણ $x y^2 d y - (x^3 + y^3) d x = 0$ નો ઉકેલ શોધો.

વિકલ સમીકરણ $(y^2-x^2) dx = xy dy$ $(x \neq 0)$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો.

$52$ પત્તાના સારી રીતે ચીપેલા ડેકમાંથી એક પત્તું યાદચ્છિક રીતે ખેંચવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયા કિસ્સામાં ઘટનાઓ $E$ અને $F$ સ્વતંત્ર છે?
$E:$ 'ખેંચેલું પત્તું રાજા અથવા રાણી છે'
$F:$ 'ખેંચેલું પત્તું રાણી અથવા ગુલામ છે'

વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} = \frac{x+y}{x-y}$ નો વ્યાપક ઉકેલ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo